செம்மணி ஒரு வரலாற்றுத் தழும்பு.
யாழ்ப்பாணத்தின் செம்மணிப் பகுதியில் கண்டறியப்பட்ட மனிதப் புதைகுழிகளையும், அதன் பின்னாலுள்ள துயரமான வரலாற்றையும் மிகக் கூர்மையாக வெளிப்படுத்துகிறது.
செம்மணி என்ற பெயர் பலகைக்குக் கீழே, அடுக்கடுக்காகப் புதைக்கப்பட்டுள்ள மண்டை ஓடுகள் ஒரு காலத்தின் கொடூரமான மனித உரிமை மீறல்களையும், காணாமல் ஆக்கப்பட்டவர்களின் மௌனமான அழுகையையும் படம்பிடித்துக் காட்டுகின்றன.
ஒரு அதிகாரி பூதக்கண்ணாடியைக் கொண்டு மிகச் சிறிய தேடலை முன்னெடுப்பது போலவும், அதற்கு மேலே ஒருவர் திகைப்புடன் பார்ப்பது போலவும் வரையப்பட்டுள்ள காட்சி, உண்மைகளைக் கண்டறியும் செயல்முறை எவ்வளவு மெதுவாக அல்லது மேலோட்டமாக இருக்கிறது என்பதைச் சூசகமாக உணர்த்துகிறது.
மண்ணுக்குக் கீழே புதைக்கப்பட்டிருப்பது வெறும் எலும்புகள் அல்ல; அவை பல குடும்பங்களின் கனவுகள் மற்றும் சொல்லப்படாத உண்மைகள். காலங்கள் கடந்தாலும் நீதிக்காகக் காத்திருக்கும் ஒரு சமூகத்தின் வலியை இந்த ஓவியம் மௌனமாகப் பேசுகிறது.
